Ngày 31/3/1996, kênh VTV3 chính thức lên sóng, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của truyền hình Việt Nam trong lĩnh vực giải trí - văn hóa. 30 năm sau, từ một ê-kíp nhỏ bé với chưa đến chục con người, VTV3 đã phát triển thành một hệ sinh thái nội dung quy mô lớn, trở thành “người bạn thanh xuân” của nhiều thế hệ khán giả, đồng thời từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong việc thúc đẩy công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Từ khởi đầu giản dị đến ký ức không thể thay thế

Những ngày đầu của VTV3 được nhắc lại như một câu chuyện khởi nghiệp đầy cảm hứng. Nhà báo Trần Đăng Tuấn nhớ về một thời kỳ thiếu thốn nhưng tràn đầy nhiệt huyết, khi cả ê-kíp chỉ có vài người làm việc trong một căn phòng nhỏ, lịch phát sóng thậm chí được viết tay lên cửa kính. Điều kiện vật chất hạn chế không cản được khát vọng sáng tạo và tinh thần dấn thân của những người làm truyền hình.

Chỉ trong vòng một tháng chuẩn bị, một kênh truyền hình hoàn toàn mới đã được vận hành trơn tru. Nhà báo Lại Văn Sâm từng gọi đó là điều “không thể tin nổi”. Ngày lên sóng đầu tiên, ông cùng nhà báo Nguyên Hạnh đã gửi lời chào tới khán giả cả nước - một khoảnh khắc trở thành dấu mốc đáng nhớ của truyền hình Việt Nam. Ngay trong năm 1996, sự kiện VTV3 ra mắt đã được bình chọn là một trong những sự kiện văn hóa tiêu biểu.

Trong hành trình 30 năm hình thành và phát triển, VTV3 không chỉ là một kênh sóng truyền hình mà đã trở thành một phần ký ức, một phần nhịp sống tinh thần của nhiều thế hệ khán giả Việt Nam. 30 năm ấy là hành trình của sự hành bền bỉ. Từ những ngày đầu tiên mang đến những chương trình văn hóa, giải trí mới mẻ, hấp dẫn, gần gũi với đời sống, cho đến hôm nay, VTV3 vẫn luôn hiện diện trong không gian gia đình Việt như một điểm hẹn quen của tiếng cười, của những câu chuyện đẹp, của những giá trị sống tích cực. Có thể nói, một trong những tài sản quý giá nhất mà VTV3 có được sau 30 năm, đó chính là uy tín và niềm tin của khán giả".

Ông Đỗ Thanh Hải - Phó Tổng Giám đốc Đài THVN.

3 thập kỷ trôi qua, VTV3 không chỉ là một kênh truyền hình, mà còn là nơi lưu giữ ký ức của hàng triệu gia đình. Những chương trình như SV96, Trò chơi liên tỉnh, Ai là triệu phú, Đường lên đỉnh Olympia hay Chiếc nón kỳ diệu đã trở thành biểu tượng, gắn liền với tuổi trẻ của nhiều thế hệ. Dấu ấn ấy được tạo nên bởi những gương mặt quen thuộc như Tạ Bích Loan, Diễm Quỳnh, Anh Tuấn, Tùng Chi hay Long Vũ. Tiếp nối thế hệ đi trước là những người trẻ mang theo tinh thần đổi mới như Diệp Chi hay Trần Ngọc cùng các đạo diễn như Bùi Thái Dương - những người đứng sau thành công của nhiều chương trình quy mô lớn.

“Chất” VTV3: không lùi bước trước áp lực

Trong ký ức của những người làm nghề, VTV3 không chỉ là nơi sáng tạo mà còn là “trường học lớn” rèn luyện bản lĩnh. Đạo diễn Bùi Thái Dương nhớ lại sự cố trong một chương trình truyền hình trực tiếp khi thời tiết bất ngờ thay đổi, buộc ê-kíp phải chuyển toàn bộ sân khấu vào trong nhà chỉ trong thời gian ngắn. Áp lực dồn dập nhưng chương trình vẫn diễn ra suôn sẻ - minh chứng cho khả năng ứng biến và tinh thần thép của những người làm VTV3.

Tinh thần ấy tiếp tục được duy trì và nâng cấp qua từng giai đoạn. Từ năm 2004, VTV3 tiên phong trong quá trình xã hội hóa sản xuất nội dung, mở rộng hợp tác với các đơn vị bên ngoài để bắt kịp thị hiếu khán giả, đồng thời vẫn giữ vững bản sắc của một kênh truyền hình quốc gia.

Nhịp độ sản xuất ngày càng nhanh, sự thay đổi ngày càng mạnh mẽ khiến ngay cả những người kỳ cựu cũng bất ngờ. Nhà báo Lại Văn Sâm từng hài hước chia sẻ rằng ông “cảm thấy chóng mặt” khi theo dõi VTV3 hiện nay. Nhưng chính sự “chóng mặt” ấy lại phản ánh một thực tế: VTV3 đang chuyển mình mạnh mẽ, thích ứng với thời đại số và thói quen tiếp nhận nội dung đa nền tảng của khán giả. Đó cũng là triết lý xuyên suốt của kênh: không cho phép mình đứng yên. Dù công nghệ thay đổi hay format chương trình liên tục, mục tiêu cuối cùng vẫn là mang đến niềm vui, sự đồng cảm và những giá trị tích cực cho khán giả.

Bước vào chương mới: thúc đẩy công nghiệp văn hóa

Ở tuổi 30, VTV3 không chỉ dừng lại ở vai trò một kênh giải trí, mà đang hướng tới sứ mệnh lớn hơn: trở thành một lực lượng thúc đẩy công nghiệp văn hóa Việt Nam. Theo Phó Tổng Giám đốc Đỗ Thanh Hải, yêu cầu đặt ra không chỉ là làm giải trí hấp dẫn mà còn phải tạo ra các sản phẩm văn hóa có giá trị, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam. 

Phó Tổng Giám đốc Đỗ Thanh Hải.

Trong chiến lược đó, nội dung của VTV3 ngày càng đa dạng và mang tính kết nối cao. Các chương trình mới không chỉ hướng tới yếu tố giải trí, mà còn kể những câu chuyện văn hóa theo cách hiện đại, gần gũi với khán giả trẻ.

Những format như Lá Xanh làm mới dòng nhạc truyền thống, tạo cầu nối giữa các thế hệ; Trạm đa sắc mang đến những lát cắt đời sống giàu năng lượng tích cực; hay Việt Nam đa sắc mở rộng không gian khám phá văn hóa trên nhiều lĩnh vực. Bên cạnh đó, các chương trình như Sao 24h hay podcast Sao Check phản ánh nhịp sống giải trí hiện đại, tiếp cận gần hơn với khán giả Gen Z.

Ở lĩnh vực điện ảnh, khung phim giờ vàng cũng được làm mới với dòng phim miniseries chất lượng cao, chú trọng chiều sâu nội dung và trải nghiệm người xem. Những dự án như Bước chân vào đời, Đồng hồ đếm ngược cùng các kế hoạch sản xuất mới cho thấy nỗ lực nâng tầm phim truyền hình Việt.

Không chỉ dừng lại ở thị trường trong nước, VTV3 còn mở rộng hợp tác quốc tế với các format lớn. Sự trở lại của Sasuke Việt Nam - phiên bản từ chương trình nổi tiếng của Nhật Bản - hay việc phát sóng các sự kiện như Eurovision, hợp tác với các chương trình quốc tế… là những bước đi cho thấy định hướng hội nhập mạnh mẽ. Các hoạt động như tổ chức V-Concert ở nước ngoài hứa hẹn cũng góp phần đưa văn hóa Việt ra thế giới, tạo nên những điểm chạm mới giữa khán giả quốc tế với nội dung Việt Nam.

Tương lai của một “hệ sinh thái thanh xuân”

Bên cạnh những thành quả hiện tại, VTV3 đang tiếp tục ấp ủ nhiều dự án mới: từ các chương trình quảng bá bảo vật quốc gia, tìm kiếm và đào tạo thế hệ nghệ sĩ đa năng, đến các khung nội dung văn hóa - giải trí cuối tuần. Tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung: xây dựng một hệ sinh thái nội dung hiện đại, sáng tạo và giàu bản sắc.

30 năm là một chặng đường đáng tự hào. Nhưng có lẽ, điều quan trọng hơn là từ dấu mốc này, VTV3 cần bước tiếp với một tâm thế mới: đổi mới mạnh mẽ hơn, chuyên nghiệp hơn, sáng tạo hơn và có trách nhiệm văn hóa cao hơn.

Ông Đỗ Thanh Hải - Phó Tổng Giám đốc Đài THVN.

Trong dòng chảy của công nghiệp văn hóa, mỗi chương trình không chỉ đơn thuần là sản phẩm giải trí, mà còn góp phần kể câu chuyện về Việt Nam - một đất nước giàu bản sắc, năng động và đầy khát vọng. Và trên hành trình ấy, VTV3 đang từng ngày chuyển mình, để mỗi nội dung không chỉ được xem mà còn được cảm nhận, ghi nhớ và tự hào.

3 thập kỷ đã qua, “thanh xuân rực rỡ” của VTV3 vẫn đang tiếp diễn - không ngừng đổi mới, không ngừng sáng tạo và không ngừng vươn xa.