Tối 18/4/2026, tại Khu Di tích Phà Gianh - thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh, chương trình nghệ thuật - chính luận “Bản hùng ca trên sông” sẽ được truyền hình trực tiếp trên VTV1, từ 20h10 đến 21h40. Chương trình là lời tri ân sâu nặng dành cho những thế hệ cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong, dân quân và nhân dân đã anh dũng chiến đấu, hi sinh tại khu vực phà Gianh - cảng Gianh trong suốt 9 năm làm nhiệm vụ chi viện cho tiền tuyến và chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ, giai đoạn 1964 - 1973.

Không chỉ là một chương trình nghệ thuật tưởng nhớ, “Bản hùng ca trên sông” còn được xây dựng như một trường đoạn ký ức bằng ngôn ngữ nghệ thuật, nơi lịch sử được kể lại bằng hình ảnh, âm nhạc, nhân chứng và cảm xúc. Từ dòng sông của hiện tại, chương trình đưa khán giả ngược về một tọa độ lửa, nơi từng oằn mình trong bom đạn, ghi dấu những mất mát, hi sinh, lòng quả cảm và khát vọng thống nhất non sông.

Chương trình tạo dấu ấn bởi cách tiếp cận lịch sử vừa có chiều sâu, vừa giàu cảm xúc. Không lựa chọn lối thể hiện minh họa khô cứng, “Bản hùng ca trên sông” được xây dựng như một hành trình nghệ thuật nhiều lớp, kết hợp chặt chẽ giữa các yếu tố chính luận, thực cảnh, âm nhạc và nghi lễ tri ân, qua đó tạo nên không gian chương trình trang nghiêm, xúc động và giàu sức lay động.

Một chương trình của ký ức sống động và ngôn ngữ nghệ thuật

Trên mạch kể xuyên suốt về lịch sử - ký ức - lòng biết ơn, chương trình được kết cấu thành ba chương, tạo nên một hành trình cảm xúc liền mạch và có chiều sâu.

Chương 1: "Tọa độ lửa" khắc họa vị trí lịch sử đặc biệt của phà Gianh - cảng Gianh trong hai cuộc kháng chiến, đặc biệt là trong giai đoạn chống chiến tranh phá hoại của không quân và hải quân Mỹ.

Chương 2: "Đầu đội bom - chân bám phà" là phần trung tâm về cảm xúc và tư tưởng của chương trình. Nếu chương đầu làm nổi bật tầm vóc của địa danh lịch sử, thì chương hai đi sâu vào tôn vinh những con người đã làm nên huyền thoại.

Chương 3: "Nỗi nhớ dòng sông" khép lại chương trình trong không gian tri ân, tưởng niệm và hồi sinh. Phần cuối không dừng ở hồi tưởng, mà mở ra một thông điệp nhân văn sâu sắc về công tác đền ơn đáp nghĩa, về sự đổi thay, chuyển mình của quê hương và về trách nhiệm của hôm nay trước những hi sinh của cha anh. Từ đó, “Bản hùng ca trên sông” không chỉ là lời tưởng niệm quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở về đạo lý, niềm tự hào dân tộc và khát vọng tiếp bước.

Thông điệp xuyên suốt mà “Bản hùng ca trên sông” hướng tới là: chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về những con người đã sống, chiến đấu và hy sinh bên dòng sông ấy sẽ còn vang vọng mãi. Đó cũng là lời khẳng định mạnh mẽ rằng: Không ai bị lãng quên, không điều gì bị lãng quên.

Điểm đặc sắc của “Bản hùng ca trên sông” nằm ở cách tổ chức không gian biểu đạt. Chương trình không bó hẹp trong một sân khấu đơn tuyến mà mở rộng thành một không gian trình diễn đa lớp, gắn chặt với cảnh quan thực của sông Gianh, bến phà, tượng đài chiến thắng, khu tưởng niệm và các điểm di tích lịch sử. Dòng sông không chỉ là bối cảnh, mà trở thành một "nhân vật" trung tâm của chương trình.

Nhiều chi tiết dàn dựng giàu tính biểu tượng được khai thác để tăng sức gợi hình và chiều sâu liên tưởng: phà dìm - một sáng kiến độc đáo của những người làm nhiệm vụ năm xưa, được đưa vào như một đạo cụ đặc biệt mang giá trị lịch sử và sân khấu; những chiếc thuyền, xe tải quân đội, hình tượng cọc tiêu sống… không chỉ góp phần tái hiện không khí thời chiến mà còn tạo nên hệ thống hình ảnh biểu tượng đậm chất điện ảnh và truyền hình.

Chương trình cũng cho thấy sự đầu tư trong các phóng sự, lời dẫn, hoạt cảnh thực cảnh và giao lưu nhân chứng không tách rời nhau, mà được kết nối như những nhịp cầu cảm xúc, giúp người xem vừa tiếp nhận thông tin, vừa được dẫn dắt bằng cảm nhận.

Âm nhạc: dòng chảy cảm xúc xuyên suốt chương trình

Âm nhạc giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong “Bản hùng ca trên sông”, không chỉ góp phần tạo không khí mà còn trở thành một phương tiện kể chuyện, dẫn dắt cảm xúc và nâng đỡ chiều sâu tư tưởng của toàn bộ chương trình. Mạch âm nhạc được xây dựng có chủ đích, đi từ những giai điệu hoài niệm, sâu lắng đến những thanh âm bi tráng, thiêng liêng và hào sảng, tương ứng với từng lớp nội dung, từng chặng cảm xúc của hành trình nghệ thuật.

Khán giả sẽ gặp lại nhiều tác phẩm giàu sức gợi như Hi vọng, Lời người ra đi, Quảng Bình quê ta ơi, Vui mở đường, Miền xa thẳm, Trở về dòng sông tuổi thơ, Linh thiêng Việt Nam và Đường chúng ta đi. Các tiết mục được thể hiện bởi những nghệ sĩ, ca sĩ tham gia chương trình như NSND Thu Hiền, NSƯT Lan Anh, Tùng Dương, Hương Tràm, Đông Hùng, Nguyễn Hoàng Bão Ngọc, Hoàng Viết Danh.

Từ dòng sông Gianh hôm nay nhìn về dòng sông Gianh của những năm tháng chiến tranh, chương trình góp phần làm sống dậy một phần lịch sử bi tráng của dân tộc; đồng thời khẳng định một chân lý bền vững: những hi sinh vì Tổ quốc sẽ không bao giờ bị lãng quên, và từ ký ức ấy, các thế hệ hôm nay có thêm điểm tựa tinh thần để tiếp bước dựng xây đất nước. 

Chương trình “Bản hùng ca trên sông” sẽ được THTT vào 20h10 ngày 18/4/2026 trên kênh VTV1. Mời quý vị và các bạn đón xem!