Trong khi nhiều công ty cắt giảm nhân sự để nhường chỗ cho trí tuệ nhân tạo (AI), một thực tế mới đang xuất hiện cho thấy AI cũng có thể bị “sa thải” vì chi phí quá cao.

Tại Mỹ, AI đã trở thành nguyên nhân hàng đầu trong các đợt cắt giảm nhân sự đầu năm 2026, chiếm khoảng 25% trong hơn 60.000 trường hợp. Tuy nhiên, bài toán kinh tế nhanh chóng lộ diện khi triển khai AI không đồng nghĩa với tiết kiệm chi phí. Một số doanh nghiệp bắt đầu quay lại với con người.

Trên Reddit, một kỹ sư cho biết, công ty anh đã hủy nhiều gói AI để tuyển lập trình viên, sau khi nhận ra AI vừa tốn kém, vừa dễ mắc “ảo giác” - đưa ra câu trả lời nghe hợp lý nhưng sai bản chất. Trong khi đó, nhân sự thật không chỉ xử lý chính xác hơn mà còn linh hoạt và hiệu quả về chi phí.

Áp lực tài chính cũng được nhiều lãnh đạo công nghệ thừa nhận. Giám đốc công nghệ của Uber cho biết, ngân sách AI cả năm đã bị “đốt sạch” chỉ trong vài tháng. Một số start-up ghi nhận chi phí AI tăng gấp nhiều lần trong thời gian ngắn, thậm chí vượt xa chi phí nhân sự. Khảo sát của MIT cũng cho thấy, chỉ khoảng 23% công việc có thể được AI thay thế một cách hiệu quả về mặt kinh tế, phần lớn còn lại con người đảm nhiệm vẫn rẻ hơn.

Thực tế vận hành càng củng cố điều này. Klarna từng mạnh tay thay thế hàng trăm nhân viên chăm sóc khách hàng bằng AI nhưng sau đó phải tuyển lại do người dùng không hài lòng với chatbot và kết quả kinh doanh đi xuống.

Dù vậy, niềm tin vào AI chưa hề suy giảm. Một số doanh nghiệp vẫn chấp nhận chi phí cao để đổi lấy tốc độ và lợi thế công nghệ, với kỳ vọng giá sẽ giảm mạnh trong tương lai. Theo dự báo của Gartner, chi phí xử lý AI có thể giảm hơn 90% trong vài năm tới.

Có thể thấy, AI đang bước vào giai đoạn “thử lửa” về hiệu quả kinh tế. Cuộc chơi không còn là thay thế con người bằng mọi giá mà là tìm điểm cân bằng hợp lý giữa chi phí, hiệu suất và độ tin cậy. Doanh nghiệp nào giải được bài toán này sớm sẽ nắm lợi thế trong cuộc đua AI.